SİTTİ ŞAH SULTAN CAMİİ

Tarihi Camiler
İçeriği Paylaş...

Cami Sitt-î Mükereme (Mükrime) Hatun tarafından 1484 yılında yaptırılmıştır. Sultan Camisi adı ile de anılır. Sitti Mükereme (Mükrime) Hatun, doğum yılı kesin olmamakla birlikte 1435’tir. Elbistan Dulkadiroğulları Beyliği’nde doğmuştur. Dulkadiroğlu Süleyman Bey’in (Dulkadiroğulları Beyliği’nin altıncı hükümdarının (1443-1454) beş kızından biridir.

Fatih Sultan Mehmet’in yedi eşinden üçüncüsüdür.

Sitti Şah Mükrîme Sultan Venedik Marciana Kütüphanesi’ndeki Greek Codex (Yunan Antolojisi) içerisinde yer alan resim o dönemde yaşayan bir Ortodoks Rum tarafından çizilmiş. Albümde Sitti Hatun’un erkek kardeşinin resmi de vardır.

II. Murad, İkinci Kosova Savaşını kazandıktan sonra Karamanoğulları’nın olası saldırısını engellemek amacıyla Dulkadirli Hükümdar Süleyman Bey ile akrabalık kurmaya karar verdi ve Süleyman Bey’in kızlarının arasından en güzelini seçmesi için Amasya Beyi Hızır Ağa’nın eşini Elbistan’a gönderdi.

Görücünün Sitti Hatun’u beğenmesi üzerine derhal harekete geçen hükümdar, oğlu İkinci Mehmed ile Sitti Hatun’u evlendirmek için görkemli bir düğün alayını Elbistan’a yolladı ve müstakbel gelini Bursa’ya getirdi. Hükümdar, oğlu için Edirne’de tam üç ay süren, dillere destan bir düğün yaptı ve İkinci Mehmed, eşi ile birlikte Manisa’ya yerleşti. 15 Aralık 1449’da görkemli bir düğünle evlendiğinde Padişah II. Murat’ın oğlu Veliaht Mehmet (Fatih) henüz 14 yaşında idi, kendisi de aynı yaşlardaydı.

Aynı zamanda bu düğün bir Osmanlı şehzadesinin evlenmesi vesilesiyle yapılan son düğündür. Osmanlı şehzadelerinin evlenme amaçlı başka bir düğün yapılmamıştır.

Avusturyalı Tarihçi Joseph von Hammer-Purgstall (1774 – 1856) Fatih’le Sitti Hatun’un evlenmesini şöyle yazmaktadır.

“Yine o sene zarfında Murad oğlu Mehmed’in Zülkadir prensesiyle izdivacını icra eyledi. Bu memleketin Türkmen Beyi olan Süleyman Bey’in beş kızı vardı. Hızır Ağa’nın haremi bu kızların arasında Osmanlı tahtı varisine bir zevce seçmek için Süleyman Bey’in nezdine gönderilerek seçilen prenses –padişah namına olarak nişan yüzüğünü verdi. Hızır Bey’in halilesi(zevcesi), gelinin ulaştırılmasına Saruca Paşa ile beraber tekrar Süleyman Bey’in sarayına gelerek gelini götürdü. Bey’in ileri gelen memurları gelini cihâzıyla (çeyiz) beraber Bursa’ya kadar teşyi(yolcu) ettiler. Bu şehrin kadıları, alimleri, şeyhleri tantana ile gelinin istikbaline çıktılar. Edirne’de düğün merasimi üç aya sürdü. Mehmed Edirne’den ancak 1450 Kanun-ı Evvelinin nihayetinde hareket ederek Manisa’da hükümetine döndü. Bir ay sonra Murad 49 yaşında olduğu halde ekseriye sefagahı olan Edirne gölünün bir adasında ve ziyafet esnasında nüzül(inme) isabetiyle vefat etti.”

Babası Sultan İkinci Murad öldükten sonra II. Mehmet padişah olunca, Sitti Hatun‘la birlikte Edirne’ye geldi.

II. Bazeyıd’ın annesidir. Kimi kaynaklara göre de çocuğu olmamıştır.

II. Mehmet’in İstanbul’u fethetmesinden sonra Sitti Hatun Edirne’de kalmaya devam etti. Gerçi Fatih İstanbul’u fethettikten sonra Edirne’ye dönmüş ve İstanbul’a bir saray yapılana kadar Edirne’de kalmaya devam etmiştir. Sitti Hatun ise ölümüne kadar Edirne’de yaşamıştır.

Mezarı harap olduğundan Edirne Müzesi’ndeyken onarımdan sonra Sitti Şah Sultan’ın Cami haziresindeki mezarına tekrar konmuştur

Caminin yapımında Sitt-î Mükereme (Mükrime) Hatun’un paraya ihtiyacı olmuş ve Valide Gülbahar Sultan (Fatih Sultan Mehmed’in ilk eşi) kendisine 50 bin akçe hibe etmiştir. Bu vaka saray defterlerinde kayıtlıdır.

Cami 1980 ve 1990’lı yıllarda onarıma girmiştir. Yapının 1520, 1530, 1574 tarihli üç vakfiyesi bulunmaktadır. 1530 tarihli vakfiyede, Keşan’ın Tavruk ve Kratoya köylerinin;1573-1574 tarihli vakfiyede ise, yukarıda adı geçen iki köye ek olarak Depeli Köyü’nün bu camiye vakfedildiği belirtilmektedir.

Kitabesinde şöyle yazmaktadır :

Bu mübarek makamın binasını, büyük sultan, sultan oğlu sultan, fetihler babası Sultan Bayezid Han’ın devletli günlerinde, -Allah onun (devletini) iyilikle ve hayırla dâim kılsın- zamanın kadınlarının taçlarının incisi, Dulkadir oğlu Süleyman’ın kızı Sitti Şah, 889(1484) yılında muhkem (sağlam) kıldı.”