“Cengiz Han’ın sarayı bulundu” adlı CNN Türk kaynaklı habere daha ilk paragrafta takılıp kaldım. Cengiz Han, “Efsanevi Moğol savaşçı ve lider” sözcükleriyle takdim ediliyordu.
Bazı tarihçiler onun Türk olduğunu iddia etmişler.
Bu şüpheli bir yaklaşım.
O dönemde Türk ve Moğol Kavimleri öyle iç içe geçmiş ki kim Türk kim Moğol DNA testi bile bulamaz aslını…
Kendisinde CNN’in belirttiği vasıfların olduğunu da biliyoruz.
Biliyoruz ama, onun asıl ünvanının imparator olduğu da bir gerçek.
Oluşturduğu imparatorluk o kadar büyüktü ki içine fethedilen bir çok devlet ve imparatorluğun toprakları da katılmıştı.
Örneklemeye kalksak bir çırpıda; Kin [Çin], Uygur, Karluk, Merkit, Harzemşah ülkelerini sayabiliriz.
Harzemşah Devleti o devrin en büyük dünya imparatorluğuydu. Hem de içinde bir çok eski imparatorluğun topraklarını barındıracak kadar.
Eskilerin âlemşümul, cihanşümul dedikleri bir devletti Harzemşah…
Hani, bugün evrensel dediğimiz cinsten.
Bir göz önüne getirsek. Dev bir ülke…
Sonuçta; Cengiz’in Orduları karşısında ülkesini kaybeden Harzemşahlılar’ın elinde kala kala, bir tek İran kalıyor.
Bu benim değil, eski tarihçilerin sözü…
“Kala kala İran.”
Sanki küçük bir İstanbul semtinden söz eder gibi…
CNN haberlerine göreyse savaşçı lider.
Bunların arasında büyük bir çelişki yok mu?
CNN’deki haberci dostlar, o devrin Moğolca’sıyla Çingiz veya Çinggiş denilen Cengiz’i batılı bir yüz olmadığı için biraz ihmal etmiş gibiler.
Belki de tarihi konulara ilgi duymayan bir kardeşimize tercüme ettirilen yabancı kaynaklı bir haberi, kalite kontrolünden geçirmeden yayınladılar.
Cengiz İmparatorluğu’nun yüzde biri kadar olmayan batılı devletlere imparatorluk yakıştırması yapılırken, böyle bir gerçeği bilerek ya da bilmeyerek değersizleştirmek!
Bu, en azından tarihe karşı haksızlık değil mi?
Ona, eli kanlı ya da zalim diyebiliriz. Tümüyle doğru.
Orduları da acımasız bir ölüm makinesi…
Yalnız şurda durup, bir soluklanmak gerek.
Orta Asya’daki göçebe kavimlerden dev bir dünya imparatorluğu oluşturmak kaç babayiğidin harcı…
Orta Asya’nın; onun getirdiği bazı yasalar ve dünya görüşü sonunda uygarlık sıçraması yaptığı ve bunların bizlere kadar yansıdığı bir yana bırakılabilir mi?
Bildiğim kadarıyla devletlere esin kaynağı olan ordu teşkilâtlanması da onun eseri. Hani on, elli, yüz, bin, onbin kişilik kıtalar var ya. İşte onlar…
O, onbin kişilik kıtalarına “Tuman” derdi.
Bizse tumanın tümenleşmiş halini sevmişiz.
Kurduğu imparatorluğun devam eden fetihler nedeniyle ulaştığı büyüklüğe; tarihin hiç bir devrinde, hiçbir imparatorluğun ulaşamadığı bilinen bir gerçek.
Hiçbir derken; Roma, Osmanlı, Britanya’yı unuttuğum sanılmasın.
Yiğidi öldürülelim ama Kiziroğlu’yla Köroğlu’nun yaptığı gibi hakkını verelim.
Cengiz, bir keçe çadırdan dünya imparatorluğuna yükselen Timuçin’in öyküsüdür.
Herkese nasip olmaz.
Yadsımayalım…