2001 yılında yaşanan Ekonomik kriz sonrası büyük sıkıntılar düşen dar ve orta gelirli vatandaşlar ilk seçimde istikrar aramış ve AKP’yi tek başına iktidara getirmişti.
Bankalara ve piyasalara olan borçlarını ödeme zorluğun giren vatandaşların imdadına, tek haneli rakamlara düşen Enflasyon ve paralelinde düşen faiz oranlarıyla sağlanan, Ekonomik istikrarın sonuçları olarak ortaya çıkan uzun vadeli ucuz ferdi krediler oldu.
Özellikle sabit kazançlı dar ve orta gelirli vatandaşların Bankalara ve Piyasalara olan borçlarını uzun vadeye yayarak yapılandırılmasını sağlayan 3-5 yıl vadeli ferdi krediler kısa vadede vatandaşları rahatlatmış oldu. Piyasalara uzun vadeli düşük faizli borçlanmalar yapan ve güven veren Ekonomik tablodan cesaret alan Bankalar Hükümetten de aldığı destekle Otomotiv ve inşaat sektöründe tetikleme kararı alınca uzun vadeli ucuz kredi ile neredeyse herkes arabalarını yenilerken arabası olmayıp küçük tasarrufu olanlar da biraz peşinatla yeni araba sahibi oldular.
10-15 –20 yıla varan vadelerle kira öder gibi ev sahibi ol kampanyası ile canlanan Emlak piyasası bir anda parası olan herkes müteahhit olmaya teşvik eden bir akımla orta gelirlileri uzun vadede ev sahibi yapmaya başladı. Gerçi ev için alınan büyük kredilerin bir çoğu vatandaşların anlaşmalı satışlarla uzun vadeli borç yapılandırmasına gitti ya böylece dar ve orta gelirli vatandaşların hemen hepsi sabit gelirlerini (!) uzun vadede ipotek altına verilmiş oldu. !!
Buraya kadar her şey çok güzeldi ve nasıl olsa enflasyonda kontrol altında kalacaktı.!!! Yani korkulacak pek bir şey yoktu.!! Ne olduysa oldu ve 2-3 ay önce Dünya piyasalarında yaşanan çalkantılar bir anda YTL’den % 20 ye varan bir pay alıp kopardı.!! Serbest piyasa Ekonomilerinde böyle şeyler yaşanır dendi ve konu geçiştirildi. Global dünyanın Ekonomik çalkantılardan en çok bizler nasibimizi almış olduk.! Sebep Uzak Doğudan ve ABD’den gelen dalgalardı…(Ne dalga ama )
Güçlü Türk Ekonomisi bu dalgayı ucuz atlattı v e piyasalar yavaş yavaş eski haline dönmeye başladı dönmeye başlarken bu sefer geçen hafta uluslar arası piyasalarda yaşanan olayların etkisinde kalan iç piyasalarımız yeniden tepe taklak oldu. Dolar iki ay önceki kriz dönemindeki değerine çıktı. Euro da aynı havayı yakaladı ve Borsa % 4’lük bir değer kaybı yaşadı. Bütün bunlar bir yana asıl kötü haber sıkı durum; bütün dünyada yaşanan bu krizin sebeplerinin başında Türk Ekonomisindeki cari açık geliyor olmasıdır.!!
Bu yazıyı yazdığım anda hangi ekonomik gelişmeler oluyor bilmiyorum ama bütün dünyada hissedilen bir krizin sebeplerinden biri olarak Ekonomik değerlendirme yapanların listesinde olmak bize oldukça puan kaybettirecektir. Kredi Kartlarının ekstralarının askeri ödeme için % 20 uygulaması başlatıldığı günümüzde ferdi kredi faiz oranlarında aylık 2.40’lara çıkmış olması çok kısa vadede dar ve orta gelirli vatandaşlar için yeni kabusların başladığının en önemli göstergeleridir.
Bir an önce Ekonomik dengeler yerine oturmaz ve YTL her krizde böyle olumsuz cevap verip Global krizlerin sebepleri içersinde yer alırsa, ellerindeki evleri pazarlayamayan inşaat sektörü yetkilileriyle birlikte vatandaşlarda büyük sıkıntılara gireceklerdir. Önlem alınmazsa bu sıkıntılar bütün dengeleri bozacak boyutlara çıkarsa hiç kimse şaşırmasın…